Grup Başkanvekillerimiz Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, 21 Mart Newroz Bayramının resmi tatil ilan edilmesi için kanun teklifi verdi:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
"17.03.1981 Tarih ve 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.
Gereğini arz ve talep ederiz.
GEREKÇE
Newroz, Ortadoğu’dan Orta Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyada binlerce yıldır kutlanan, insanlığın en eski ve en köklü bayramlarından biridir. Doğanın yeniden canlanışını, yeni başlangıçları ve umudu simgeleyen bu kadim gelenek, farklı halklar tarafından kendi tarihsel ve kültürel birikimleri doğrultusunda çeşitli ritüellerle kutlanmaktadır. Kimi halklar için yeni yılın başlangıcı olarak kabul edilen, Orta Asya halkları tarafından yaşamın döngüsünü ve baharın gelişini simgeleyen Newroz; günümüzde Kürtler, Farslar, Afganlar, Azeriler, Kırgızlar, Türkler, Özbekler ve Kazaklar başta olmak üzere birçok halk tarafından ortak bir kültürel miras olarak yaşatılmaktadır.
Kökeni antik dönemlere uzanan Newroz Bayramı, özellikle Kürt halkı açısından mevsimsel bir dönüşümün yanı sıra özgürlüğün, direnişin ve yeniden doğuşun simgesidir. Kürt mitolojisinde yer alan Demirci Kawa efsanesine göre, zalim Dehak’ın zulmüne karşı başlatılan direnişin zaferle sonuçlanması büyük ateşler yakılarak kutlanmış ve bu ateşler özgürlüğün müjdecisi olmuştur. Dolayısıyla Newroz Kürt halkı açısından zulme karşı direnişin ve özgürlük arayışının simgesi olarak büyük önem taşımaktadır.
Bugün Türkiye’de de başta Kürt halkı olmak üzere milyonlarca yurttaş tarafından kutlanan Newroz, birçok kentte yüz binlerce kişinin katıldığı kitlesel kutlamalara sahne olmaktadır. Ateşlerin yakıldığı, geleneksel kıyafetlerin giyildiği ve halkların bir araya geldiği bu kutlamalar, Newroz’un toplumun geniş kesimleri açısından taşıdığı kültürel ve toplumsal önemi açık biçimde ortaya koymaktadır.
Ancak Türkiye’de Newroz kutlamaları uzun yıllar boyunca yasaklamalar ve kısıtlamalarla karşı karşıya kalmış, bu süreçte birçok acı olay yaşanmıştır. Özellikle 1992 yılında Cizre’de gerçekleştirilen Newroz kutlamaları sırasında yaşanan ve çok sayıda insanın yaşamını yitirdiği olaylar toplumsal hafızada derin izler bırakmıştır. 2017 yılında Diyarbakır’da gerçekleştirilen Newroz kutlamaları sırasında üniversite öğrencisi Kemal Kurkut’un yaşamını yitirmesi de bu acı hafızanın yakın dönem örneklerinden biri olmuştur.
Newroz’un tarihsel ve kültürel önemi uluslararası düzeyde de kabul görmüştür. 2009 yılında Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine dahil edilen Newroz, 2010 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından “Dünya Newroz Bayramı” olarak ilan edilmiştir. Günümüzde birçok ülkede resmi tatil olarak kabul edilen bu gün, halklar arasındaki dayanışmayı güçlendiren ve kültürel mirasın korunmasına katkı sunan önemli bir değer olarak kabul edilmektedir.
Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, bireylerin kendi kültürel yaşamlarına özgürce katılma hakkını güvence altına almaktadır. Kültürel çeşitliliğin korunması ve toplumsal değerlerin yaşatılması, demokratik toplumların temel sorumluluklarından biridir.
Kürt halkının tarihsel ve kültürel yaşamında önemli bir yere sahip olan ve bugün Türkiye’de milyonlarca yurttaş tarafından kutlanan Newroz Bayramı’nın resmi olarak tanınması, kültürel mirasın korunması, halkların ortak değerlerinin yaşatılması ve toplumsal barışın güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olacaktır. 21 Mart’ın Newroz Bayramı olarak resmi tatil ilan edilmesi, farklı halkların bir araya gelerek bu kadim geleneği barış içinde kutlamalarının önünü açacak, halklar arasındaki dayanışmayı, demokratik birlikte yaşam kültürünü ve toplumsal barışı güçlendirecektir.
Bu nedenlerle 21 Mart’ın Newroz Bayramı olarak resmi tatil ilan edilmesi amacıyla bu kanun teklifi hazırlanmıştır.
17.03.1981 TARİH ve 2429 SAYILI ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİLLER KANUN'DA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ
MADDE 1- 17/03/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (C) ve (D) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
C) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü, 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü ve 21 Mart günü Newroz Bayramı tatilidir.D) Ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, I Mayıs günü, 15 Temmuz günü ve 21 Mart günü resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir.
MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1- Newroz Bayramının özgürce kutlanması için 21 Mart'ın resmi bayram olarak kabul edilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 2- Yürürlük Maddesidir.
Madde 3- Yürütme Maddesidir.
16 Mart 2026