İklim krizine çözüm, sermayenin değil halkların iradesiyle mümkündür

Ekoloji Komisyonumuzun açıklaması:

COP31 resmen başladı. Dünya, etkileri her geçen gün ağırlaşan derin bir iklim kriziyle karşı karşıyadır. Bugün yaşadığımız iklim felaketi, doğanın kendi döngüsünden değil, kapitalist üretim ve tüketim ilişkilerinin, sınırsız büyüme ve kâr hırsının yarattığı sistemsel yıkımdan kaynaklanmaktadır. Fosil yakıtlara dayalı enerji politikaları, kaynak sömürüsü, ormansızlaştırma ve ekolojik talan krizi derinleştirmektedir. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması başta olmak üzere uluslararası iklim anlaşmaları, krizin önlenmesi konusunda etkili ve bağlayıcı bir dönüşüm yaratamamıştır.

Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapması, uluslararası iklim siyasetinde etkin bir aktör olma ve parlak bir vitrin oluşturma çabasının parçasıdır. Ancak bu iddia ile ülkenin gerçek iklim ve enerji politikaları arasında derin bir uçurum vardır. Türkiye'nin fosil yakıtlardan adil ve planlı çıkışa ilişkin somut, bağlayıcı bir yol haritası bulunmamaktadır. Aksine, iktidarın açıklamaları yeni fosil yakıt yatırımlarını destekleyen, kömür ve doğal gaz bağımlılığını sürdüren bir yaklaşımı ortaya koymaktadır. İklim diplomasisi yürütürken yeni fosil yakıt yatırımlarına kapı açmak, iktidarın samimiyetsizliğinin ve ekolojik yıkımı sürdüren politikalarının açık göstergesidir.

Bu çelişki yalnızca Türkiye'deki iktidara özgü değildir. Resmi COP süreçleri de krizin tarihsel ve yapısal nedenleriyle yüzleşmek, kapitalist üretim sistemini dönüştürmek ve fosil yakıt düzenini tasfiye etmek yerine, çözümü piyasa mekanizmalarına, karbon ticaretine ve yeşil büyüme söylemlerine indirgemektedir. Böylece iklim krizi çözülmek yerine sermayenin ihtiyaçları doğrultusunda yönetilmeye çalışılmaktadır. Doğayı metalaştıran ve ekolojik yıkımı yeni bir sermaye birikim alanına dönüştüren bu anlayıştan iklim adaleti çıkmaz.

İklim krizinin bedelini, bu yıkımın sorumlusu olmayan halklar ödemektedir. Tarihsel olarak en fazla sera gazı salımına yol açan sanayileşmiş ülkeler ve büyük sermaye grupları sorumluluklarından kaçarken; yoksullar, emekçiler, kadınlar, çocuklar, yerli halklar ve yerel topluluklar krizin ağır sonuçlarıyla yüzleşmektedir. Kuraklık, seller, orman yangınları, su ve gıda krizleri ile zorunlu göç, mevcut sınıfsal ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmektedir. Bu nedenle iklim krizi aynı zamanda bir sınıf, sömürü ve adalet sorunudur.

İklim krizinin çözümü, sermayeye yeni kâr alanları açan piyasa mekanizmalarında değil; doğayla uyumlu, toplumsal ihtiyaçları esas alan demokratik, eşitlikçi ve ekolojik bir yaşamın inşasındadır. Fosil yakıtlardan adil ve planlı çıkış, enerjin demokrasisi, gıda güvenliği, ekolojik yıkımın durdurulması ve iklim borcunun tarihsel sorumluları tarafından ödenmesi bu mücadelenin temel başlıklarıdır. Yerel toplulukların, köylülerin, işçilerin, kadınların, gençlerin ve ekoloji mücadelelerinin talepleri olmadan iklim adaleti sağlanamaz. Bu açıdan COP31 sürecinde gerçekleştirilecek Halkların İklim Zirvesi, sermaye merkezli iklim politikalarına karşı halkların sözünü, taleplerini ve çözüm önerilerini ortaklaştıracağı önemli bir mücadele ve dayanışma zemini olacaktır.

DEM Parti olarak COP31 sürecini bu perspektifle içeriden takip edecek, Halkların İklim Zirvesi çalışmalarında da aktif biçimde yer alacağız. Sermayenin değil halkların, piyasanın değil yaşamın, kârın değil ekolojik ve toplumsal adaletin esas alındığı bir gelecek için mücadelemizi büyüteceğiz.

DEM Parti Ekoloji Komisyonu

10 Kasım 2026