Eş Genel Başkanımız Tülay Hatimoğulları, HDK Eş Sözcüsü Meral Danış Beştaş, MYK üyelerimiz ve milletvekillerimizden oluşan heyet, 18 işçinin yaşamını yitirdiği Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında incelemelerde bulunmak üzere İzmir’deydi. Heyetimiz, hayatını kaybeden ve yaralanan işçilerin ailelerini İzmir Şehir Hastanesinde ziyaret etti, ardından fabrika önünde açıklama yaptı. Burada konuşan Hatimoğulları, şunları söyledi:
Kaza değil iş cinayeti, gerçekten bir katliam
İzmir Aliağa’da büyük bir patlama sonucu işçilerin yaşamını kaybettiği fabrikanın önündeyiz. HABAŞ’ın demir çelik fabrikasında yaşanan bu katliam bir kaza değil iş cinayetidir. Gerçekten katliam gibi bir durumla karşı karşıyayız. Bakın, ölü sayısı 18’e yükseldi resmi rakamlara göre ve çok sayıda yaralı var. Ankara’dan, İstanbul’dan milletvekillerimizle ve heyetimizle bugün İzmir’e geldik. Sabahleyin Adli Tıp’a gittik ve ailelerin bekleyişini gördük. Hala ismi açıklanmayan işçiler için bir umutla bekleyen aileleri gördük. Yaralı olan ve yoğun bakım yanık ünitesinde yatan hastalar hakkında bilgi almak üzere İzmir Şehir Hastanesine de gittik. Orada bir yaralı işçi kardeşimizle görüşme fırsatımız oldu ve olayın nasıl geliştiğini kendisinden dinledik. “Can havliyle birkaç kişi kendimizi kurtarabildik ama diğer arkadaşlarımız ne yazık ki yangının alev almasıyla tanınmaz bir şekilde hayata veda etti” dedi.
Bu HABAŞ’ta yaşanan ilk cinayet değil
Bu, HABAŞ’ta yaşanan ilk cinayet değil. Bakın, elimde tarihler var. 5 Kasım’da Eyüp Eğinli, 20 yaşında, hava basılan iş makinesinin tekerinin patlamasıyla hayatını kaybediyor. Yine 21 Ekim’de Hakan Doğan, 55 yaşında, Akkaya taşeron firmasından, merdivenden düşüp hayatını kaybediyor. Çalışırken takılması gereken kemerin takılmadığı, yani bu ihmalden kaynaklandığı çok açık. HABAŞ’ta son 10 yılda 11 işçi hayatını kaybetti. 7 Ekim 2020’de HABAŞ emekçisi Kadir Özdemir yine burada bir iş cinayetinde hayatını kaybetti. Mahkeme şöyle bir karar alıyor o dönem: “Güvenli yaşam hakkı olmadan çok yüksek bir yerde çalışan işçiler güvende değil”. Fabrika yönetimini de yüzde 70 asli kusurlu bulmuş. Mahkeme, iş güvenliğini sağlamayan yönetimi ve patronları %70 kusurlu bulmuş. Raif Çatan, denize düşme riski olduğu halde yine önlem alınmamış. Sorumlulara 2 yıl 6 ay ceza verildiği halde bu sorumlular ceza almamışçasına aynı işyerinde çalışmaya devam etmiş.
"Burada ihmal yok" demek patronları korumaktır
Biz bugün bu ziyaretleri gerçekleştirirken aynı zamanda işçi temsilcileriyle de görüşmeler yaptık, iş güvenliği uzmanlarıyla da görüşmeler yaptık. HABAŞ ile ilgili olarak uzun bir zamandan beri binlerce işçinin güvenlik önlemi alınmadan çalıştırıldığına dair çok net ve ciddi bilgiler var. Bugün bakanlar burayı ziyaret etmiş. Çalışma Bakanı, Rehberlik Teftiş Başkanı adına konuşmasında, “Çok bir sıkıntı yok, ilk belirlemeler böyle” diyor. Yani, çok büyük bir ihmal yok deyip akabinde ihmallere bakacağız diyorlar. Daha insanlar toprağa gömülmemişken, daha Adli Tıp’ta DNA testleri yapılırken siz buraya gelip “Burada bir ihmal yok” diyerek söze başlarsanız yandaş sermaye korunsun diye, patronlar korunsun diye bilirkişi raporu da “ihmal yok” olur. Hiçbir inceleme yapılmadan, daha bilirkişiler doğru düzgün bir rapor tutmadan bir bakan gelip “Bir şey yok diye söylendi bize” diyemez. Bunu sıradan bir yurttaşımız diyebilir ama birinci dereceden sorumlu bir devlet yetkilisi, bir hükümet yetkilisi söyleyemez.
Kaza değil; kâr hırsı, ihmal ve sorumsuzluk
İSİG raporuna göre, 2026'nın ilk 9 ayında 1736 işçi iş cinayetlerinde hayattan koparılmış. Bu işçiler bir sayı değil. Bakın, bir savaş bilançosu gibi. İnanın, Türkiye'deki iş cinayetlerinde yaşamını kaybeden emekçi kardeşlerimizin sayısı kadar bazen rakamlar çıkmaz savaşlarda. Bu kadar büyük bir rakam bizim için bir rakam değildir. İster bir kişi olsun, bu bir rakam değil. Her bir işçi çocuğunu, eşini, ailesini, annesini, babasını geçindirmek için bu güvensiz ortamda saatlerce kötü koşullarda çalışmak zorunda kalıyor. Bizim açımızdan bu bir kaza değildir, net. İhmal ve sorumsuzluktur. Kaza değil, kâr hırsıdır. Sermayenin kâr hırsından dolayı bu kazalar yaşanmıştır. Resmi rakamlara göre 18 kişi birkaç saat önce hayata veda etmek durumunda kaldı. Bu işçilerin arkasından ağlayan gözü yaşlı aileler, sevenleri, eşleri, çocukları, dostları var. Bakan gelip burada açıklama yapacaksa, Cumhurbaşkanı açıklama yapacaksa bu duyguyu görmek zorundadır. Devletin denetleme sorumluluğunu yerine getirmek zorundalar. Her kim ki bu sorumluluğu yerine getirmiyorsa derhal istifa etmelidir.
İşçiye bir demir parçası kadar değer vermeyen anlayış yüzünden 18 yurttaşımızı kaybettik
Diyorlar ki bu işlerin fıtratında ölüm de var. Bunu bizzat Cumhurbaşkanı söyledi. Hayır, işçilerin fıtratı ölüm değildir. İş güvenliği ve işçi sağlığını merkezine alması gereken bir işletme gerekli denetimleri yapmadığı için işçiler öldüğünde bu bir kader değil, bu bir kaza değil düpedüz ihmaldir. Bu fabrikada ve bunun gibi nice fabrikada işçileri nasıl görüyorlar biliyor musunuz? Aliağa'da, HABAŞ’ta çalışan işçileri adeta elektrik ocağı, adeta bir demir parçası gibi görüyorlar. Yani senin benim gibi etten kemikten, duygudan, kandan oluşan bir varlık gibi görmüyorlar işçiyi. Bakın, mesela demirden tasarruf ederek üretim yapamaz. Mesela üretim yapmak için malzemeden, hammaddeden bir ihmalkarlık yapamaz. İhmalkarlığı ve kendi kârını nereden artırıyor? İş güvenliğiyle ilgili alması gereken önlemler için masraf yapmaktan kaçınarak. HABAŞ’ta işçilerimize gerekli çalışma ortamı sağlanmış olsaydı, bütün güvenlik önlemleri teknolojik bir şekilde ve sağlığa uygun bir biçimde alınmış olsaydı, belki bu 18 işçi kardeşimiz hala aramızda olacaktı. Ama buradan kısıyorlar. Türkiye'nin dört bir yanında denetlenmeyen işletmeler, denetlenmeyen fabrikalar var. Patronun ve sermayenin önünü açan, işçiye bir demir parçası kadar bile değer vermeyen anlayışın sonucunda bugün 18 yurttaşımızı kaybettik. Bunu asla kabul etmiyoruz.
Bakan ve sorumlu yetkililer derhal istifa etmelidir
İşverenler mevzuata uymuyor, denetleyenler buna göz yumuyor, yargı da cezasızlık sistemini çalıştırıyor. 2020'de burada, HABAŞ’ta yaşanan iş cinayetinden ceza alanlar elini kolunu sallayarak tekrar burada yönetici olabiliyorsa, müdür olabiliyorsa, işçi başı olabiliyorsa bu ne demek? Yargı bunun önünü kapatmadı demektir. Şimdi gözaltılar olduğu söyleniyor. HABAŞ’ta yaşanan bu iş cinayetinin üzerine 7 kişi, şimdi 10 kişi deniyor gözaltında. Gözaltına alınanları ön kapıdan alıp adliyenin arka kapısından sakın ola bırakmaya kalkmayın. Bunun bedeli, işverene de patrona da sermaye sahibine de denetimi sağlamayan devlet mekanizmalarına da ciddi bir biçimde ödetilmelidir. Çok ağır bir iş cinayetinin yaşandığı fabrikanın önünden bütün Türkiye'ye ve iktidara sesleniyorum: Bunun sorumlusu olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Rehberlik ve Teftiş Bakanı derhal istifa etmelidir, bir gün dahi görevde kalmamalıdır. Avrupa'nın herhangi bir ülkesinde bir tren kazasında insanlar yaşamını yitirdiğinde Ulaştırma Bakanı aynı gün istifa etti mi, etmedi mi? Etti. Ama Türkiye'de ne yazık ki insan canı o kadar ucuz ki, insan canı pazarda satılan bir eşya gibi muamele görüyor ki hala bakanlar çıkıp rahat rahat “Hiçbir şey olmadı” deme cüreti gösterebiliyor. Bu 18 insanın hesabını verecek olan bakan sözlerine “İhmal yokmuş gibi görmekteyiz” diye başlayabiliyor, 86 milyon yurttaşımızla adeta alay edercesine açıklama yapabiliyor. Bu dört ilgili kurumun başkanlarını ve bakanlarını acilen istifaya davet ediyorum.
Patronlar işçileri eşya olarak görmekten vazgeçmelidir
Şu bilinmeli ki değerli arkadaşlar işçiler insandır. Patronlar işçilere bir hammadde, bir eşya gözüyle bakmaktan vazgeçmelidir. Öncelikle iktidar ve devlet anlayışı olaylara buradan bakmalıdır. İşçilerin sendikalarına seslenmek istiyorum. Başta HABAŞ’ta örgütlenmiş olan sendika olmak üzere Türkiye'deki bütün sendikalara buradan seslenmek istiyorum. Bu 18 yurttaşımızın canı çok kıymetli. Daha çok 18'ler yaşanmasın diye bütün sendikaların ortak bir tutum alması, bir genel grev çağrısı yapması, bir genel eylem ve etkinlik çağrısı yapması hepimizin görevi ve sorumluluğudur. Bunu sıradan, alışmamız gereken bir olaymış gibi hiç kimse ele almamalı, böyle değerlendirmemeli. Bu nedenle de emek alanında mücadele yürütenlere ve başka sendikalara sesleniyorum. Bu konuda hepimize düşen büyük görev ve sorumluluklar var. Bu sorumlulukları yerine getirmeye davet ediyorum.
İşçiler hakları korunması gereken, bu ülkenin en kutsal insanlarıdır. İşçiler olmadan yaşam durur. İşçiler olmadan üretim durur. İşçiler olmadan ne bir su akar doğru düzgün ne bir ekmek pişer ne de evimize peynir dahi götürebiliriz. Dolayısıyla işçiyi ve üreticiyi korumayan bir devlet ve iktidar anlayışı asla kabul edilemez. Ve bunun alternatifini hep beraber örgütlemek ve güçlendirmek zorundayız. Yaşamını yitiren bütün canlarımızın ailelerine, sevdiklerine, İzmir halkına ve bütün Türkiye halklarına bir kez daha başımız sağ olsun diyorum ve yaralı işçi kardeşlerimizin bir an önce sağlığına kavuşmasını diliyorum.
10 Kasım 2026
