Çocukların suça sürüklenmesinin nedenlerinin belirlenmesine dair kurulan Meclis Araştırma Komisyonunun hazırladığı rapora ilişkin muhalefet şerhimiz:
Komisyonun dört aylık çalışmaları sonucunda ortaya çıkan bu rapor, ne yazık ki çocukları korumayı, onarmayı ve suç üreten sosyoekonomik koşulları ortadan kaldırmayı hedefleyen bir vizyondan yoksun şekilde hazırlanmıştır. Rapor; iktidarın "daha fazla ceza, daha fazla hapis ve daha fazla denetim" üzerine kurulu olan güvenlikçi politikalarına Meclis eliyle bilimsel bir meşruiyet kılıfı dikme çabasından ibarettir.
Çocukların suça sürüklenmesinin temelinde derinleşen yoksulluk, MESEM'ler aracılığıyla kurumsallaştırılan çocuk emeği sömürüsü, eğitimin niteliksizleşmesi, uyuşturucu ve bağımlılığın yaygınaş(tırıl)ması ve çocuklara nefes alacak kamusal alan bırakmayan rantçı kentleşme yatmaktadır. Ancak devlet, ulusal ve uluslararası mevzuat gereği çocuklara eşit, özgür, şiddetsiz ve onurlu bir yaşam kurmakla mükelleftir. Oysa iktidar, kendi politikalarının bir yansıması olan Komisyonun da kuruluşuna sebep olan sorun alanının faturasını, çocukların yaş indirimlerini kaldırarak, onları karakollara terk ederek ve cezaevlerine tıkarak bizzat çocuklara ve ailelerine kesmek istemektedir.
DEM Parti olarak bu güvenlikçi, çocukluk evresini yok sayan cezalandırma manifestosunu reddediyoruz.
Temel taleplerimiz nettir:
● Raporun mevzuat değişikliği önerilerinde yer alan tüm "ceza artırımı, infazın ağırlaştırılması ve kolluk yetkisinin genişletilmesi" maddeleri derhal geri çekilmelidir.
● Çocuk adalet sistemi; onarıcı adalet, diversiyon ve hapsetmenin yalnızca "en son çare" olduğu evrensel hukuk ilkelerine göre baştan yapılandırılmalıdır. Çocuk adaletinde cezalandırıcı mahkemeler yerine; bünyesinde sosyal çalışmacı, pedagog, çocuk psikiyatristi, baro temsilcisi ve çocuk hakları alanında çalışan STK'ların temsilcilerinin yer aldığı, çocuğun kapalı kapılar ardında değil toplum içinde, mağdurun zararını telafi ederek, kamu yararına çocuk dostu çalışmalara katılarak, eğitim ve terapi süreçleriyle rehabilite edildiği “Toplum Temelli Diversiyon ve Onarıcı Adalet Kurulları” kurulmalıdır.
● Devlet eliyle çocuk sömürüsü ve iş cinayetleri merkezi haline gelen MESEM uygulaması derhal lağvedilmeli, çocukların işçileştirilmesi ile topyekün mücadele mekanizmları oluşturulmalıdır.
● TBMM çatısı altında bir "Çocuk İhtisas Komisyonu" kurulmalı ancak bu adım yarım bırakılmayarak yürütme erkinde de politikaları icra edecek müstakil bir "Çocuk Bakanlığı" hayata geçirilmelidir.
● Çocuklara yönelik politikalar kapalı kapılar ardında adalet ve emniyet bürokratlarıyla değil; çocuk hakları savunucuları, meslek odaları, barolar, eğitimciler ve doğrudan çocukların katılımıyla demokratik yollarla belirlenmelidir.
Bizler, çocukların nesneleştirildiği, tektipleştirildiği ve kriminalize edildiği bu sisteme karşı özgür, eşit, çok dilli ve kültürlü, şiddetsiz, demokratik ve çocukların kendi yaşamlarının öznesi olduğu yeni bir yaşamı savunmaya devam edeceğiz.
Bu şerhimiz, bir itiraz metni olmanın ötesinde, çocukların gasp edilen hakları ve yaşamları için yürüttüğümüz onurlu mücadeleye olan sadakatimizin beyanıdır.
Muhalefet şerhi metnine buradan ulaşabilirsiniz.
24 Haziran 2026